The Hustler

Het is heel sfeervol, zo'n zwart-witte film, maar nu missen we de blauwste ogen uit de filmgeschiedenis, die van Paul Newman. Natuurlijk gaat hij hier en daar in de film gekleed in het onvermijdelijke hempje of wit t-shirt, past goed in de eind-jaren-vijftig-sfeer.
Bij het opnieuw zien van de film lijkt hij een speler die barst van de energie; zelfs het zitten is een handeling die actie uit lijkt te stralen. En, mooi gekenmerkt door George C. Scott:"He's a loser."
Ik zat me tijdens het kijken suf te piekeren welke andere acteur zich zo kan wentelen in het verlies. Eddie Felson (personage van Newman) drinkt, valt voor een kreupele, alcoholische vrouw (die later zelfmoord pleegt), laat zich in met een zéér foute manager en verliest voortdurend de grip op zijn leven. Zelfs als hij breeduit grijnst, zie je de twijfel in zijn ogen. Film gaat over winnaars, maar hier eventjes niet.
Newman heeft vaker zulke rollen gespeeld, eigelijk a-typisch voor Hollywood. Had hij misschien daarom zo weinig oscars op zijn nachtkastje staan?
Naast Scott en Newman is Jackie Gleason als Minnesota Fats ronduit geweldig. Ach, de verfijnde elegantie van een dikke acteur! Oliver Hardy had het, en Jackie Gleason had het ook, in ruime mate.

Alice in Wonderland

Het boek Alice in Wonderland is zo'n aantrekkelijk boek voor bewerkingen, dat Disney na de tekenfilm ook een modernere versie heeft uitgebracht. Het ziet er fantastisch uit, zelfs in 2D.
Het nadeel van zo'n tweede verfilming is alleen dat je dan natuurlijk iets met het verhaal moet dóén, anders is het meer van hetzelfde.
Alice is dus ouder, de aanloop naar de fantastische gebeurtenissen hebben allemaal te maken met haar latere droom en na haar droom werpen we zelfs nog een blik op de werkzame toekomst van Alice. In het boek beslaat het begin tot de komst van het witte konijn maar een paar zinnen.
Er wordt tijdens haar droom zelfs teruggekeken op haar tocht naar Wonderland als klein meisje, de oorzaak van jarenlange nachtmerries. En Tim Burton zou Tim Burton niet zijn als hij er geen griezelige film van maakte, met een heus duel op leven en dood op het eind.
Heel knap allemaal, maar het boek is beter.

The Magnificent Seven

De cowboyfilm (de ouderwetse benaming voor een western) is in de loop der jaren sterk veranderd. In latere films kon de held ook een moordlustige engerd zijn, maar vroeger was het toch een fatsoenlijke, zwijgzame man die eenzaam van dorp naar dorp zwierf om daar slechteriken neer te knallen. Ook hier; niet spraakzaam, een (nukkig) zwak voor vrouwen en kinderen, geen verplichtingen, alleen een revolver en een paard.
Heerlijk, lekker overzichtelijk allemaal.
Het schijnt op de set niet vanzelf gegaan te zijn. Steve McQueen zit kleine dingetjes te doen (zit mijn stetson goed? halsdoekje niet te strak?) als hij samen met Yul Brunner (toch de hoofdrolspeler) in beeld is. Dat is een acteur die het in deze film van zijn krachtige uitstraling moest hebben. En dat zit die lul van een McQueen die zorgvuldig opgebouwde spanning een beetje te verkloten! Brunner kwaad, maar het zorgt dat de film nog steeds goed te verteren is.

The Night Porter

Dirk Bogarde wordt een paar keer kwaad in de film, onverwacht en heftig. Voor de rest is hij ogenschijnlijk kalm. Omdat je weet dat hij zomaar uit kan schieten, kun je geen moment ontspannen naar hem kijken. Zelfs als hij een tafel dekt, heeft hij iets dreigends.
Toen de film uitkwam, was hij omstreden. De holocaust werd hier misbruikt. Maar door de verhouding tussen Max en Lucia een oorlogsverleden mee te geven, wordt het juist een veel indringender film. Weinig muziek, iets wat je tegenwoordig bijna niet meer ziet/hoort.
Hoe lang zouden ze gedraaid hebben? Bogarde en Rampling kleven bijna aan elkaar, vanaf de prachtige scène waarin ze elkaar weer ontmoeten in het Weense hotel.
Oscar Wilde: 'Alles gaat over sex, alleen sex gaat over macht.'  Waarvan akte.

The Scarecrow

Korte film van Buster Keaton, een attributenman en begenadigd valartiest. Hoe vaak kun je iemand herkennen aan zijn manier van vallen? Let maar eens op: hij valt, van grotere of kleinere hoogte en maakt dan een soort draai waardoor zijn voeten en benen bijna rechtstandig weer omhoog schieten.
Ook in deze film weer volop fysieke humor, waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor het huis waarin Buster en zijn rivaal samen wonen. In het huis heeft alles meerdere functies en het moet een genot zijn geweest om dat allemaal te verzinnen en te bouwen.
Later moest Keaton in sprekende (studio)films vooral grappige dingen zéggen en daar werd hij op zijn zachtst gezegd niet gelukkig van. Op een gegeven moment werd hij godbetere zelfs als clown geschminkt.
Hier is daar gelukkig geen sprake van. Enig minpuntje is het verhaal en, hoe gek het ook klinkt, het personage van Keaton. Hij zit uit alle macht achter het meisje aan, krijgt haar ook, maar als hij haar in zijn armen sluit, gebeurt dat op een wereldvreemde en houterige manier. Waarom wil hij dat meisje? Ook de andere personages blijven plat. Daar hebben ze bij Laurel en Hardy echt meer werk van gemaakt

The Damned

Shakespeare is van alle tijden: Macbeth en zijn vrouw voelen zich prima thuis in nazi-Duitsland. Visconti geeft een intrigerend beeld van de vernietigende werking van macht, geholpen door een bijzondere groep acteurs. Dirk Bogarde is de wat weke geliefde van de bikkelharde Ingrid Thulin. Helmut Berger speelt haar uitzinnig knappe en perverse zoon. Toeval of niet, deze drie spelers waren in deze film op het toppunt van hun carrière.
Meeslepend verhaal, vreemd dat er bij de Essenbeckjes thuis en onderling Engels wordt gesproken, en als Papa met zijn SA-kameraden een 'bijeenkomst' houdt, wordt er Duits gesproken.
Wat me vooral in het begin opviel, waren de nogal abrupte camerabewegingen. Visconti, zoals meer Italiaanse regisseurs, keek niet op een figurant meer of minder. Als de camera dat rustig in beeld brengt, maakt dat niet uit. Maar het diner aan het begin van de film wordt bijna schokkerig in beeld gebracht. Laten we het maar op symboliek houden.

Casablanca

Wel een beetje lachwekkend, die overduidelijke oneliners ("Zijn dat de Duitse kanonnen, of bonst mijn hart zo?"), maar een kniesoor die daar op let. Door dit soort films wilde je ook roken en chagrijnig aan een cafétafeltje zitten met een glas en een fles. De kleding! Iconische witte smoking van Bogart en op het vliegveld een achteloze trenchcoat. Achteloos en vanzelfsprekend: het acteren (van Bogart vooral, Ingrid Bergman lijkt harder te moeten werken) de tekst, muziek, aankleding en het verhaal.
Beetje flauwe vergelijking: in Nederland speelde dat jaar de eerste Dick Bos-film: Inbraak. Natuurlijk, het was 1942, midden in de oorlog. Maar is er ooit een Nederlandse film gemaakt die zich zo soepel ontrolt als Casablanca?